Giai đoạn 1959 -1964 - Lịch sử phát triển Trường Đại học Thủy lợi

Lịch sử là dòng chảy vô tận của thời gian. Hãy ngược dòng thời gian, cùng sống lại những ngày tháng gian khổ, khó khăn nhưng cũng đầy vinh quang của Trường Đại học Thủy lợi trong gần 60 năm qua...

Do nhu cầu phát triển kinh tế của đất nước nói chung và ngành Thủy lợi nói riêng, tháng 1 năm 1959, Bộ Thủy Lợi trình thường vụ Hội đồng Chính phủ qui hoạch xây dựng Học viện Thủy lợi. Tháng 6/1959, Bộ chính trị và Ban bí thư Trung ương Đảng phê duyệt mục tiêu, nhiệm vụ, qui mô Học viện Thủy lợi. Năm 1959 Chính phủ ra quyết định thành lập Học viện Thủy lợi với ba nhiệm vụ: nghiên cứu khoa học thủy lợi; đào tạo đại học; đào tạo trung cấp kỹ thuật, bắt đầu những trang lịch sử của một Trường Đại học Thuỷ lợi anh hùng.

Năm 1959, lớp chuyên tu đại học khóa 1 được khai giảng, khóa 1 hệ tập trung đại học chính quy được chiêu sinh tại Đại học Bách khoa. Cuối năm 1960 Trường tiến hành đào tạo tại cơ sở chính thức hiện nay. Năm 1961 ngay sau khi Đảng và Nhà nước có chủ trương đào tạo hệ đại học tại chức, mặc dù mới thành lập Nhà trường vẫn quyết tâm mở 2 khóa đại học tại chức. Từ khóa 1 đến khóa 4 chương trình đào tạo chủ yếu theo chương trình đào tạo của Trung Quốc và Liên Xô (cũ) với thời gian đào tạo là 4 năm.

Bước vào năm học 1961-1962, Nhà trường có thêm Trung cấp Điện, và cũng từ thời gian này Nhà trường có tên gọi “Học viện Thủy Lợi và điện lực”.

Đầu năm 1963, do nhu cầu nghiên cứu khoa học, Bộ Thủy Lợi có quyết định số 296 TL/QĐ ngày 9/5/1963 tách Học viện Thủy lợi - Điện lực thành hai đơn vị: (1) Trường Đại học và Trung cấp Thuỷ lợi; (2) Viện Nghiên cứu Khoa học Thủy lợi. Năm 1963, Trung cấp Điện được chuyển về Bộ Công nghiệp. Năm 1964 Bộ Thủy Lợi đã ra quyết định số 351/TL/QĐ ngày 28/4/1964 tách Trường Đại học và Trung cấp Thủy lợi thành hai đơn vị: (1) Trường Đại học Thủy lợi; và (2) Trường Trung cấp Thủy lợi.

Tháng 6 năm 1961, lớp Đại học chuyên tu khóa 1 bảo vệ thiết kế tốt nghiệp với các đề  tài về công trình thủy lợi Việt Nam. Tháng 7 năm 1963, lớp đại học khóa 1 hệ tập trung bảo vệ thiết kế tốt nghiệp. Đây là lớp kỹ sư chính quy đầu tiên của Nhà trường, và từ đây tiếp nối những lớp kỹ sư được đào tạo dưới mái trường Đại học Thủy lợi được đào tạo và đến với mọi miền Tổ quốc.

Thời kỳ đầu phát triển, nhiệm vụ chủ yếu của Nhà trường là xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, đội ngũ cán bộ giảng dạy, cơ sở vật chất cho giảng dạy. Qui mô tuyển sinh tăng dần năm 1959 từ 40 sinh viên chuyên tu đại học đến năm 1964 Trường đã tuyển 300 sinh viên khóa 6 đại học. Chuyên ngành đào tạo đã mở rộng, từ hai ngành thủy nông, thủy công (công trình tổng hợp) tăng lên ba ngành thủy công, thủy nông, thủy văn. Đội ngũ giáo viên thời kỳ đầu có 20 người trong đó có 10 kỹ sư tốt nghiệp Đại học Bách khoa; 7 giáo viên học tại Trung Quốc trở về và 3 giáo viên tốt nghiệp Đại học Sư phạm, đến năm 1964 đã có khoảng 70 cán bộ giảng dạy được phân bổ trong 13 bộ môn. Mỗi bộ môn phụ trách nhiều môn học. Hầu hết các bộ môn có nề nếp quản lý tốt, đã có phong trào thi đua giảng dạy tốt, bước đầu đã có những đề tài nghiên cứu có giá trị thiết thực phục vụ giảng dạy và phục vụ sản xuất.

Năm 1961, Nhà trường được phong tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Đến năm 1965, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước cũng như sự giúp đỡ của Chính phủ và nhân dân nước Cộng hòa Nhân dân Trung hoa, cơ sở của Trường Đại học Thủy Lợi đã ra đời gồm khu làm việc, giảng đường, ký túc xá, phòng thí nghiệm trên nền đất hiện nay của Nhà trường tại 175 Tây Sơn – Hà Nội.

Một trong những trường đại học chuyên ngành đầu tiên của nước ta đã ra đời như thế. Tuy kinh nghiệm còn non trẻ, nhưng động lực mạnh mẽ là lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần dân tộc sâu sắc đã tạo nên lòng nhiệt tình, yêu ngành, yêu nghề, ý chí vươn lên mạnh mẽ của một tập thể cán bộ, giáo viên, sinh viên. Cũng chính động lực đó đã mở ra một trang sử đầy tự hào của Trường Đại học Thuỷ lợi – một trong những trường đại học giàu truyền thống bậc nhất ở Việt Nam.