Ngày 11/9/2026 tại Đà Lạt, Trường Đại học Thủy lợi phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị khu vực Đà Lạt trong bối cảnh biến đổi khí hậu”. Hội thảo là diễn đàn kết nối kết quả nghiên cứu của Nhà trường với yêu cầu quản lý, quy hoạch và đầu tư hạ tầng của địa phương, hướng tới một cách tiếp cận đồng bộ, theo lưu vực và thích ứng dài hạn.
Hội thảo khoa học về giải pháp phòng, chống ngập úng đô thị khu vực Đà Lạt. Ảnh: Ban Tổ chức
Tham dự hội thảo có TS. Lương Thanh Sơn – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng; PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm – Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế, Trường Đại học Thủy lợi; ThS. Trần Văn Vững – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng miền Trung; cùng đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, các chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực thủy lợi, quy hoạch, xây dựng, môi trường và khí tượng thủy văn, các cơ quan báo đài trung ương và địa phương.
Hội thảo tập trung trao đổi kết quả Đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu đề xuất giải pháp giảm thiểu ngập lụt cho khu vực nội ô thành phố Đà Lạt” do Trường Đại học Thủy lợi chủ trì, PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm làm chủ nhiệm. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh các điểm ngập cục bộ tại Đà Lạt xuất hiện thường xuyên hơn, diễn biến nhanh và tác động ngày càng rõ tới giao thông, dân sinh, sản xuất và cảnh quan của đô thị du lịch.
Tiếp cận bài toán ngập từ đặc thù đô thị miền núi
Nhóm nghiên cứu xác định ngập đô thị Đà Lạt là kết quả cộng hưởng của nhiều yếu tố. Mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn là tác nhân kích hoạt; trong khi đô thị hóa, gia tăng bề mặt không thấm, suy giảm dung tích hồ điều tiết, thu hẹp hoặc bồi lắng lòng suối, điểm nghẽn tại cầu cống và hạn chế của hệ thống thoát nước làm gia tăng mức độ ngập.
Với địa hình dốc và thời gian tập trung nước ngắn, bài toán ngập được tiếp cận theo lưu vực, tập trung vào ba trục thủy hệ chính: suối Phan Đình Phùng, suối Mê Linh – hồ Xuân Hương và suối Cam Ly. Nhóm nghiên cứu đã khảo sát thực địa, đo bổ sung 97 mặt cắt trên khoảng 18,5 km suối, bay chụp UAV và xây dựng bộ mô hình tích hợp để tái hiện vùng ngập, đánh giá nguyên nhân và hiệu quả các kịch bản can thiệp.
Nhóm nghiên cứu Trường Đại học Thủy lợi trình bày kết quả nghiên cứu tại hội thảo. Ảnh: Ban Tổ chức
Kết quả mô phỏng cho thấy kịch bản tổng hợp các hạng mục công trình có thể giảm khoảng 34% tổng diện tích ngập và giảm rõ rệt diện tích ngập sâu. Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn đáng kể, cho thấy không thể chỉ dựa vào mở rộng hệ thống tiêu thoát mà cần đồng thời quản lý dòng chảy tại nguồn, bảo vệ hành lang suối, duy tu hệ thống và cảnh báo sớm.
Kết hợp giải pháp công trình và phi công trình
Nhóm giải pháp công trình tập trung khôi phục, nạo vét và nâng cao khả năng điều tiết của các hồ; cải tạo các đoạn suối, cống đang tạo điểm nghẽn; hoàn thiện mạng lưới thoát nước theo từng lưu vực. Các giải pháp phi công trình gồm bảo vệ hành lang suối; kiểm soát lấn chiếm; duy tu, vệ sinh cửa thu; quản lý rác thải; chủ động vận hành hồ đón lũ; tăng khả năng trữ, thấm nước tại chỗ và kiểm soát dòng chảy từ khu vực nhà kính.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm dựa trên trạm đo mưa, cảm biến mực nước và dữ liệu truyền liên tục. Thông tin quan trắc cần được tích hợp với mô hình thủy văn – thủy lực, bản đồ nguy cơ để hỗ trợ cơ quan quản lý ra quyết định và cảnh báo kịp thời cho cộng đồng.
Các ý kiến tại hội thảo góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và tính khả thi của nhóm giải pháp đề xuất. Ảnh: Ban Tổ chức
Phát biểu kết luận, PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm cho biết nhóm nghiên cứu sẽ tiếp thu ý kiến của cơ quan quản lý và các chuyên gia, tiếp tục cập nhật số liệu, hoàn thiện giải pháp theo hướng khả thi, có thứ tự ưu tiên và phù hợp với nguồn lực của tỉnh Lâm Đồng.
Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Đại học Thủy lợi trong nghiên cứu, chuyển giao tri thức và đồng hành cùng địa phương giải quyết các bài toán thực tiễn. Các kết quả của đề tài sẽ cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quy hoạch, lựa chọn danh mục đầu tư, tổ chức vận hành và xây dựng hệ thống cảnh báo ngập đô thị.
Thông điệp được nhấn mạnh tại hội thảo là chống ngập cho Đà Lạt không chỉ là mở rộng cống hay xử lý từng điểm ngập, mà cần quản lý nước theo lưu vực, phục hồi năng lực trữ – tiêu thoát, kiểm soát dòng chảy tại nguồn và chủ động cảnh báo; qua đó góp phần xây dựng Đà Lạt xanh, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tư liệu tham khảo: Báo Lâm Đồng; Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng; báo cáo và hình ảnh do Ban Tổ chức, nhóm nghiên cứu cung cấp.
