Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

 

Chiều 26/8/2026, tại Trường Đại học Thủy lợi, Nghiên cứu sinh (NCS) Nguyễn Văn Lực đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ với đề tài “Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê, thành phố Đà Nẵng”, chuyên ngành Kỹ thuật xây dựng công trình biển, mã số 958 02 03. Luận án do PGS.TS. Nguyễn Danh Thảo và GS.TS. Nguyễn Trung Việt hướng dẫn.

Tham dự buổi bảo vệ, về phía đại biểu có GS.TS. Hitoshi Tanaka – Đại học Tohoku, Nhật Bản; PGS.TS. Hoàng Ngọc Tuấn – Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên; Ông Phan Tất Khang – Hiệu trưởng trường THPT Yên Thành 3, Nghệ An. Về phía gia đình, có ông Nguyễn Văn Hồng là bố đẻ của NCS.

Về phía Trường Đại học Thuỷ lợi có GS.TS. Nguyễn Trung Việt – Bí thư Đảng ủy – Hiệu trưởng, là cán bộ hướng dẫn NCS cả 3 trình độ: Đại học, Thạc sĩ và Tiến sĩ; PGS.TS. Nguyễn Hữu Huế – Phó Hiệu trưởng thường trực; đại diện các phòng chức năng trong trường.

Về phía tập thể cán bộ hướng dẫn có PGS.TS. Nguyễn Danh Thảo, cán bộ hướng dẫn 1. Buổi bảo vệ còn có sự tham dự của đại biểu đến từ Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, Viện Khoa học Thủy lợi Miền Trung và Tây Nguyên, đồng nghiệp và các cộng sự khoa học của NCS.

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Luận án được bảo vệ tại Room5, nhà K1, Trường Đại học Thủy lợi

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Các đại biểu tham dự lễ bảo vệ 

Hội đồng chấm luận án gồm các nhà khoa học, chuyên gia đến từ các cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực giao thông, thủy lợi, xây dựng và kỹ thuật biển. Chủ tịch Hội đồng PGS.TS. Nguyễn Cảnh Thái – Phó Hiệu trưởng, các thành viên phản biện gồm PGS.TS. Nguyễn Viết Thanh – Trường Đại học Giao thông vận tải; PGS.TS. Lê Hải Trung – Trường Đại học Thủy lợi; PGS.TS. Vũ Minh Tuấn – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ của NCS do PGS.TS. Nguyễn Cảnh Thái – Phó Hiệu trưởng là Chủ tịch Hội đồng

Bãi biển Mỹ Khê là một trong những khu vực có vai trò quan trọng đối với du lịch và kinh tế biển của thành phố Đà Nẵng. Tuy nhiên, trong khoảng một thập kỷ gần đây, khu vực này xuất hiện tình trạng xói lở đáng chú ý, đặc biệt trong các đợt gió mùa Đông Bắc kết hợp với triều cường giai đoạn 2017-2018 và 2024-2025, gây ảnh hưởng đến kè, bãi tắm và hạ tầng ven biển.

Bên cạnh diễn biến xói lở – bồi tụ, bờ biển răng cưa (beach cusps) tại Mỹ Khê là một hiện tượng đặc trưng, có khả năng liên quan đến sự tập trung năng lượng sóng và hình thành dòng chảy nguy hiểm. Tuy nhiên, cơ chế hình thành cũng như quy luật biến động của dạng địa hình này trong điều kiện bãi biển nhiệt đới gió mùa vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

Từ yêu cầu thực tiễn và những khoảng trống khoa học đó, luận án tập trung làm sáng tỏ cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê, qua đó cung cấp thêm cơ sở khoa học cho công tác quản lý, bảo vệ bờ biển và nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Luận án của NCS tiếp cận đa nguồn dữ liệu, hướng tới định lượng và dự báo

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, NCS đã xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp từ chuỗi ảnh vệ tinh dài hạn, dữ liệu UAV độ phân giải cao, địa hình đáy biển và số liệu hải văn, qua đó theo dõi diễn biến bờ biển ở cả quy mô dài hạn và ngắn hạn. Riêng dữ liệu nghiên cứu gồm chuỗi ảnh vệ tinh giai đoạn 1989-2025 và 67 đợt quan trắc UAV trong giai đoạn 2022-2025.

Luận án áp dụng phương pháp phân tích EOF để phân tách và định lượng mức độ đóng góp của các cơ chế gây biến động đường bờ; đồng thời phân tích đặc trưng hình thái và vòng đời của bờ biển răng cưa, xác lập các ngưỡng điều kiện sóng và năng lượng sóng liên quan đến quá trình hình thành dạng địa hình này.

Cách tiếp cận trên giúp nghiên cứu không chỉ dừng ở việc mô tả hiện tượng mà hướng tới định lượng cơ chế, xây dựng công cụ dự báo và cung cấp cơ sở cho công tác quản lý, bảo vệ bờ biển.

Một trong những kết quả đáng chú ý của luận án là xác định sóng mùa gió là yếu tố chi phối chủ yếu biến động đường bờ Mỹ Khê. Kết quả phân tích EOF cho thấy sóng mùa gió chi phối khoảng 79,7% biến thiên đường bờ, trong khi cồn – rãnh ngầm và bờ biển răng cưa lần lượt đóng góp khoảng 4,7% và 3,1%.

Nghiên cứu cũng cho thấy giai đoạn 2016-2025, bờ biển Mỹ Khê có xu hướng xói lở rõ rệt, với tốc độ xói lở trung bình khoảng 0,585 m/năm, 82,2% số mặt cắt có xu hướng xói lở và thâm hụt bùn cát khoảng 183.884 m³/năm.

Trên cơ sở đó, luận án xây dựng công thức thực nghiệm dự báo vị trí đường bờ theo mùa, với kết quả cho thấy mô hình có khả năng mô tả tốt biến động mùa vụ.

Luận án xác định ba đóng góp mới nổi bật: Thứ nhất, khẳng định tính chất dao động theo mùa của bờ biển Mỹ Khê, trong đó sóng gió mùa là yếu tố gây biến động đường bờ có tỷ trọng đóng góp lớn nhất. Thứ hai, xây dựng các công thức thực nghiệm đánh giá và ước lượng biên độ dao động của vị trí đường bờ theo mùa, tạo cơ sở cho việc đánh giá và dự báo diễn biến đường bờ. Thứ ba, bước đầu làm rõ cơ chế tự tổ chức trong quá trình hình thành bờ biển răng cưa tại Mỹ Khê, đồng thời xác định ngưỡng chiều cao sóng (Hs) và thông lượng năng lượng sóng tích lũy (P7d) liên quan đến sự hình thành răng cưa.

Các kết quả này góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc nhận diện những khu vực có nguy cơ xói lở, theo dõi diễn biến đường bờ, dự báo sự xuất hiện của bờ biển răng cưa và nguy cơ dòng rút xa bờ. Đồng thời, nghiên cứu cung cấp thêm cơ sở để định hướng các giải pháp bảo vệ bờ biển và nâng cao an toàn tại các khu vực bãi tắm.

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

GS.TS. Thiều Quang Tuấn – người đã có nhiều nghiên cứu tại bờ biển Mỹ Khê đánh giá cao Luận án tiến sĩ của NCS

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, NCS Nguyễn Văn Lực đã có 16 sản phẩm khoa học, gồm 12 bài báo khoa học, 01 báo cáo tại hội thảo, 02 sáng chế/giải pháp hữu ích và 01 sản phẩm được cấp bản quyền tác giả.

Các công trình tập trung vào những hướng nghiên cứu gắn với chuyên môn của NCS như diễn biến hình thái bờ biển, xói lở – bồi tụ, bờ biển răng cưa, quan trắc và phân tích diễn biến đường bờ.

Đáng chú ý, một công trình nghiên cứu về sự hình thành bờ biển răng cưa trong thời kỳ gió mùa Đông Bắc tại Mỹ Khê đã được công bố trên Journal of Ocean Engineering and Technology, một tạp chí thuộc danh mục Scopus, Q2.

Bên cạnh các công bố khoa học, kết quả nghiên cứu còn được phát triển thành các sản phẩm ứng dụng. Trong đó, Bộ công cụ phát hiện đường bờ – SHORELINE DETECTION TOOL đã được Cục Bản quyền Tác giả cấp chứng nhận đăng ký quyền tác giả số 3213/2026/QTG tháng 4/2026.

NCS cũng tham gia nhóm nghiên cứu phát triển Hệ thống phát hiện và phân tích diễn biến thay đổi đường bờ và quy trình phát hiện, phân tích diễn biến thay đổi đường bờ sử dụng hệ thống này, được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận đơn hợp lệ theo Quyết định số 50985/QĐ-SHTT ngày 30/3/2026. Một giải pháp hữu ích khác của NCS là Hệ thống cảnh báo sớm ngập lũ tại các ngầm tràn hoặc các công trình tương tự, được cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích năm 2022.

Những kết quả trên cho thấy quá trình nghiên cứu của NCS được triển khai theo hướng gắn công bố khoa học với nghiên cứu ứng dụng, từng bước chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm phục vụ quan trắc, giám sát và quản lý diễn biến đường bờ.

Dấu mốc bảo vệ luận án Tiến sĩ ghi nhận một hành trình học tập dài của Nguyễn Văn Lực tại Trường Đại học Thủy lợi. Anh bắt đầu theo học ngành Kỹ thuật xây dựng công trình thủy tại Trường Đại học Thủy lợi từ năm 2004 đến 2009 và được GS.TS. Nguyễn Trung Việt hướng dẫn đồ án tốt nghiệp. Từ năm 2011 đến 2013, Anh tiếp tục học Thạc sĩ ngành Xây dựng công trình thủy tại Trường Đại học Thủy lợi, dưới sự hướng dẫn của GS.TS. Nguyễn Trung Việt. Ở bậc Tiến sĩ, Nguyễn Văn Lực tiếp tục lựa chọn Trường Đại học Thủy lợi làm cơ sở đào tạo và thực hiện luận án dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Danh Thảo và GS.TS. Nguyễn Trung Việt.

Ba bậc đào tạo nối tiếp nhau – đại học, thạc sĩ và tiến sĩ – tạo nên một hành trình học thuật liên tục, trong đó GS.TS. Nguyễn Trung Việt – Hiệu trưởng Nhà trường là người đồng hành ở cả ba chặng đường. Đây là một dấu ấn đáng ghi nhận trong quá trình đào tạo và phát triển năng lực nghiên cứu của NCS Nguyễn Văn Lực tại Trường Đại học Thủy lợi.

Sau khi tốt nghiệp đại học, NCS Nguyễn Văn Lực tiếp tục công tác trong lĩnh vực thủy lợi và nghiên cứu khoa học. Từ tháng 5/2012 đến nay, anh công tác tại Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên – Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam với vị trí nghiên cứu viên.

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

GS.TS. Nguyễn Trung Việt – Bí thư Đảng ủy – Hiệu trưởng Nhà trường, cán bộ hướng dẫn của NCS ở cả ba bậc đào tạo đánh giá cao nỗ lực, tinh thần tự học, nghiên cứu độc lập và sự tiến bộ vượt bậc của NCS 

Chia sẻ về NCS, GS.TS. Nguyễn Trung Việt – Bí thư Đảng ủy – Hiệu trưởng Nhà trường, cán bộ hướng dẫn của NCS ở cả ba bậc đào tạo đánh giá cao sự nỗ lực, chăm chỉ và chủ động của NCS. Khi chuyển tiếp từ chuyên ngành Công trình thủy sang hướng Kỹ thuật công trình biển, NCS đã phải học tập thêm rất nhiều kiến thức mới và vượt qua các yêu cầu khắt khe từ hội đồng chuyên môn. NCS đã tận dụng tốt các đề tài cấp Nhà nước và cấp Thành phố (Đà Nẵng) để thu thập bộ dữ liệu quan trắc phong phú (thực hiện tới 67 đợt bay UAV khảo sát thực địa kết hợp các đợt đo đạc chi tiết). 

Tập thể cán bộ hướng dẫn đánh giá rất cao sự tiến bộ, nỗ lực và kết quả đạt được của NCS Nguyễn Văn Lực, đặc biệt là khả năng nâng cao kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh và công bố quốc tế để hoàn thành toàn bộ chương trình và hoàn thành luận án trong thời gian 3 năm (bảo vệ sớm hơn 1 năm so với thời gian đăng ký ban đầu).

.Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

GS.TS. Hitoshi Tanaka – Đại học Tohoku, Nhật Bản cùng tập thể cán bộ hướng dẫn chúc mừng NCS hoàn thành bảo vệ LATS cấp trường

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

PGS.TS. Hoàng Ngọc Tuấn – Viện trưởng Viện Khoa học thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên đánh giá NCS là một cán bộ trẻ có năng lực, chịu khó, đam mê nghiên cứu khoa học và luôn nỗ lực vượt qua khó khăn trong suốt quá trình công tác cũng như làm luận án. 

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Trường Đại học Thủy lợi chúc mừng NCS

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê Nghiên cứu cơ chế diễn biến hình thái bờ biển răng cưa theo mùa tại bãi biển Mỹ Khê

Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp chúc mừng NCS

Từ nền tảng kỹ thuật công trình thủy, quá trình học tập, công tác và nghiên cứu đã giúp NCS từng bước phát triển theo hướng chuyên sâu về động lực học ven biển và diễn biến hình thái đường bờ. Luận án về bãi biển Mỹ Khê là kết quả của quá trình tích lũy đó, đồng thời cho thấy sự gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trong quản lý, bảo vệ vùng ven biển.

Với những kết quả đạt được, luận án của NCS Nguyễn Văn Lực đã góp phần làm rõ cơ chế động lực và diễn biến hình thái bờ biển răng cưa tại Mỹ Khê, đồng thời cung cấp thêm cơ sở khoa học cho công tác quan trắc, dự báo xói lở, cảnh báo nguy cơ dòng rút và quản lý an toàn bãi biển.

Dấu mốc bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ không chỉ đánh dấu một bước trưởng thành trong hành trình nghiên cứu của NCS Nguyễn Văn Lực, mà còn là kết quả của quá trình đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học, nghiên cứu gắn với thực tiễn, góp thêm một kết quả có ý nghĩa cho lĩnh vực kỹ thuật công trình biển và công tác quản lý, bảo vệ bờ biển Việt Nam.