Dù tuyển dụng nhân sự mới đang phục hồi, sinh viên vừa tốt nghiệp vẫn phải cạnh tranh với nhóm có kinh nghiệm và chứng minh năng lực bằng sản phẩm thực tế.
Nhu cầu tuyển dụng lao động mới trong quý I/2026 tăng 22,3% so với năm trước, nhưng 64,9% (khoảng 2/3) vẫn ưu tiên ứng viên đã có kinh nghiệm.
Số liệu được ông Phan Thanh Bình, Giám đốc Marketing Công ty cổ phần Vieclam24h đưa ra tại Ngày hội việc làm của Trường Đại học Thủy lợi sáng 22/9.
Sinh viên Trường Đại học Thủy lợi tham gia phỏng vấn tại ngày hội việc làm. Ảnh: Bảo Thắng.
Theo ông Bình, thị trường dành cho sinh viên mới tốt nghiệp đã chuyển từ giai đoạn thu hẹp sang phục hồi có chọn lọc. Doanh nghiệp tuyển trở lại nhưng yêu cầu ứng viên có khả năng làm việc sớm, biết sử dụng công nghệ và đưa ra bằng chứng về năng lực thay vì chỉ trình bày bằng cấp.
Dữ liệu của Vieclam24h cho thấy chỉ số triển vọng tuyển dụng ròng của Việt Nam trong quý II/2026 đạt 47%, đứng thứ tư trong 42 thị trường được khảo sát và thứ ba tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Trung Đông.
Khảo sát 260 doanh nghiệp Việt Nam ghi nhận 63% dự kiến tăng nhân sự, 21% giữ nguyên và 16% giảm. Trong số doanh nghiệp tuyển thêm người, 52% cho biết nguyên nhân là mở rộng hoạt động kinh doanh. Nhóm giảm nhân sự chủ yếu nhằm tối ưu quy trình và tăng tự động hóa, rõ nhất tại những doanh nghiệp có trên 1.000 lao động.
Cũng theo số liệu này, 89% doanh nghiệp có kế hoạch tuyển người trong năm 2026 và 62,9% dự kiến tuyển nhiều hơn. Tuy nhiên, 50,94% trường hợp cắt giảm được ghi nhận do người lao động không đáp ứng yêu cầu năng lực. Những con số này cho thấy nhu cầu tuyển dụng tăng không đồng nghĩa điều kiện tiếp cận việc làm dễ hơn.
Sinh viên mới tốt nghiệp chịu tác động rõ nhất từ quá trình sàng lọc. Năm 2024, lượng tin tuyển dụng nhân sự mới giảm mạnh trên nhiều nền tảng, riêng các vị trí công nghệ thông tin giảm gần 36%. Sang năm 2025, nhu cầu tiếp tục thu hẹp, phần lớn vị trí mới tập trung vào ứng viên có từ một đến ba năm kinh nghiệm. Đến năm 2026, số tin tuyển dụng tăng trở lại nhưng doanh nghiệp vẫn dành ưu tiên cho người từng làm việc thực tế.
Bằng cấp vì thế chủ yếu giúp ứng viên đáp ứng điều kiện ban đầu. Khi nhiều hồ sơ có cùng trình độ đào tạo, nhà tuyển dụng xem xét thêm năng lực số, khả năng phân tích và những sản phẩm ứng viên từng thực hiện.
Ông Bình nhận định, khoảng 40% kỹ năng công việc có thể thay đổi từ nay đến năm 2030 và 59% lực lượng lao động cần được đào tạo lại. Hơn 70% nhà tuyển dụng ưu tiên ứng viên có bằng chứng cho thấy họ thường xuyên cập nhật kỹ năng.
Sự thay đổi này diễn ra ở nhiều lĩnh vực, không riêng công nghệ thông tin. Trong ngành xây dựng, hồ sơ công trình đang chuyển từ bản vẽ hai chiều sang mô hình dữ liệu. Kỹ sư cần biết đọc, dựng và bàn giao mô hình, đồng thời sử dụng dữ liệu trong vận hành, bảo trì công trình.
Những công việc như nhập liệu, tổng hợp báo cáo định kỳ, bóc tách khối lượng thủ công, vẽ lại bản vẽ hai chiều hoặc kiểm tra chứng từ bằng tay có thể thu hẹp. Ngược lại, doanh nghiệp cần người biết phân tích dữ liệu vận hành, quản lý hệ thống, giám sát tự động hóa và giải thích dữ liệu cho người không chuyên.
Trường Đại học Thủy lợi và Vieclam24h ký biên bản ghi nhớ hợp tác. Ảnh: Bảo Thắng.
Vieclam24h chia năng lực của ứng viên thành 3 lớp. Nền tảng đầu tiên là kiến thức chuyên môn. Lớp tiếp theo là khả năng sử dụng công cụ số trong đúng ngành học. Cuối cùng là bằng chứng về năng lực, thể hiện qua sản phẩm, đồ án, dự án hoặc kết quả có thể đo lường.
Ông Bình khuyến nghị sinh viên, nhất là khối kỹ thuật, đọc các tin tuyển dụng thật để xác định những yêu cầu xuất hiện thường xuyên, sau đó lựa chọn một công cụ số phù hợp với vị trí muốn ứng tuyển. Một bài tập lớn hoặc đồ án có thể được phát triển thành sản phẩm trong hồ sơ nghề nghiệp nếu ứng viên trình bày rõ mình đã thực hiện phần việc gì và kết quả ra sao.
Ngày hội việc làm được Trường Đại học Thủy lợi tổ chức cùng ngày với lễ tốt nghiệp năm 2026. Trong khi hơn 2.500 kỹ sư, cử nhân nhận bằng tại Hội trường T45, hoạt động kết nối doanh nghiệp diễn ra ở Hội trường T35. Các cuộc phỏng vấn nhanh và tuyển dụng trực tiếp được bố trí tại tầng một thư viện từ ngày 22 đến 24/9.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huế, Phó hiệu trưởng Thường trực Trường Đại học Thủy lợi cho rằng, việc tổ chức ngày hội song song với lễ tốt nghiệp giúp sinh viên tiếp cận thông tin tuyển dụng ngay khi hoàn thành chương trình học. Qua trao đổi với doanh nghiệp, nhà trường cũng có thêm thông tin về nhu cầu nhân lực và yêu cầu đối với từng vị trí việc làm.
Chương trình có đại diện doanh nghiệp trong các lĩnh vực xây dựng, hạ tầng, năng lượng, môi trường, tài chính, công nghệ và dịch vụ. Đối tượng tham gia gồm sinh viên năm cuối và những người vừa được công nhận tốt nghiệp đợt hai năm 2026.
Tại sự kiện, Trường Đại học Thủy lợi và Vieclam24h ký biên bản ghi nhớ hợp tác về đào tạo, tuyển dụng và phát triển nguồn nhân lực. Hai đơn vị cũng trao giải cho năm sinh viên có hồ sơ nổi bật trong Thử thách CV Online được phát động từ tháng 8/2026.
Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường
