Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

 

Chiều ngày 16/3/2026, tại Phòng 5 – K1, Trường Đại học Thủy lợi, nghiên cứu sinh Ngô Thị Thùy Anh đã bảo vệ thành công Luận án tiến sĩ cấp Trường với đề tài “Nghiên cứu hiệu quả giảm sóng của hàng rào gỗ phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển phía Đông vùng Đồng bằng sông Cửu Long”, thuộc ngành Kỹ thuật xây dựng công trình thủy (mã số 9580202). Luận án được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Trọng Tư và PGS.TS Mai Văn Công.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Tham dự buổi bảo vệ có các thành viên Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp Trường, nhiều nhà khoa học, giảng viên và cán bộ nghiên cứu trong lĩnh vực công trình thủy và kỹ thuật ven biển.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Nghiên cứu sinh Ngô Thị Thùy Anh là giảng viên của Trường Đại học Thủy lợi, có quá trình học tập và công tác chuyên môn liên tục trong lĩnh vực kỹ thuật xây dựng công trình thủy. Trước khi tham gia chương trình đào tạo tiến sĩ, nghiên cứu sinh tốt nghiệp kỹ sư hệ chính quy ngành Kỹ thuật xây dựng công trình thủy với kết quả loại Giỏi, điểm trung bình toàn khóa 3,3/4,0, đồng thời hoàn thành chương trình thạc sĩ ngành Quản lý xây dựng tại Đại học Manchester (Vương quốc Anh). Trong quá trình học tập và nghiên cứu, nghiên cứu sinh đã tham gia giảng dạy, thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn và công bố 6 công trình khoa học trên các tạp chí và hội thảo khoa học trong nước, quốc tế. Năm 2025, đề tài luận án được điều chỉnh tên gọi theo quyết định của cơ sở đào tạo nhằm làm rõ hơn mục tiêu và phạm vi nghiên cứu.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Trong phần trình bày trước Hội đồng, nghiên cứu sinh cho biết Việt Nam có đường bờ biển dài khoảng 3.260 km, trong đó nhiều khu vực ven biển đang phải đối mặt với tình trạng xói lở nghiêm trọng, đặc biệt tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Sự suy giảm nguồn bùn cát, biến đổi khí hậu và nước biển dâng đã làm mất cân bằng trầm tích ven biển, gây xói lở bãi triều và suy thoái hệ sinh thái rừng ngập mặn. Trong khi các giải pháp công trình cứng như kè bê tông hoặc đê chắn sóng có chi phí lớn và chưa thực sự phù hợp với điều kiện nền đất yếu cũng như yêu cầu bảo vệ môi trường, giải pháp sử dụng hàng rào gỗ từ vật liệu địa phương như tre, tràm được xem là hướng tiếp cận thân thiện với môi trường, phù hợp với xu thế giải pháp dựa vào tự nhiên trong bảo vệ bờ biển. Luận án tập trung nghiên cứu tương tác giữa sóng biển và hệ thống hàng rào gỗ, xác định mối quan hệ giữa hệ số truyền sóng với các thông số kết cấu của công trình, từ đó đề xuất quy trình thiết kế hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn và bảo vệ bờ biển.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã sử dụng mô hình thủy động lực học SWASH để mô phỏng quá trình lan truyền sóng và tương tác với hàng rào gỗ trong điều kiện ven biển. Mô hình được hiệu chỉnh và kiểm định bằng số liệu đo thực tế tại khu vực Nhà Mát (Bạc Liêu), cho phép đánh giá định lượng hiệu quả giảm sóng của các cấu hình hàng rào gỗ khác nhau. Kết quả nghiên cứu cho thấy hàng rào gỗ có thể giảm đáng kể năng lượng sóng, đồng thời góp phần thúc đẩy bồi tụ trầm tích và ổn định bãi triều, tạo điều kiện thuận lợi cho cây ngập mặn non phát triển. Trên cơ sở kết quả mô phỏng và số liệu thực đo, luận án đã xây dựng các công thức bán thực nghiệm xác định hệ số truyền sóng và đề xuất quy trình thiết kế hàng rào gỗ giảm sóng phù hợp với điều kiện tự nhiên vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Hội đồng đánh giá luận án nhận định công trình nghiên cứu có hai đóng góp mới quan trọng: thiết lập mối quan hệ định lượng giữa hệ số truyền sóng và các thông số kết cấu của hàng rào gỗ như chiều cao, chiều rộng và độ rỗng; đồng thời xây dựng công thức bán thực nghiệm và quy trình thiết kế công trình giảm sóng bằng hàng rào gỗ, từ đó ứng dụng thử nghiệm tại khu vực bờ biển Vĩnh Phước (Cần Thơ). Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống hàng rào gỗ có thể giảm chiều cao sóng phía sau công trình xuống dưới 0,4 m, mức phù hợp để cây ngập mặn non sinh trưởng và phát triển.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Phát biểu tại buổi bảo vệ, PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi chúc mừng nghiên cứu sinh đã hoàn thành luận án và nhấn mạnh rằng việc nâng cao trình độ và năng lực nghiên cứu của đội ngũ giảng viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển của nhà trường theo định hướng đại học nghiên cứu. Đồng chí bày tỏ kỳ vọng sau khi được công nhận học vị tiến sĩ, nghiên cứu sinh sẽ tiếp tục phát huy năng lực chuyên môn, đóng góp tích cực cho hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực công trình thủy, đặc biệt là các giải pháp bảo vệ bờ biển thích ứng với biến đổi khí hậu.

Sau khi nghe báo cáo, phản biện và trao đổi khoa học, Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp Trường đã tiến hành bỏ phiếu kín. Kết quả 100% thành viên Hội đồng thống nhất thông qua, đề nghị Trường Đại học Thủy lợi công nhận học vị Tiến sĩ Kỹ thuật cho nghiên cứu sinh Ngô Thị Thùy Anh sau khi hoàn thiện các chỉnh sửa theo góp ý của Hội đồng. Buổi bảo vệ thành công đánh dấu thêm một kết quả nghiên cứu khoa học có ý nghĩa trong lĩnh vực kỹ thuật ven biển và phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu ở Việt Nam.

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Nghiên cứu giải pháp hàng rào gỗ giảm sóng phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển

Bình Dương, Ảnh Anh Phượng (CLB Báo chí và Truyền thông)